Jak obliczyć skalę na mapie (Geografia)
Skala mapy to matematyczny stosunek odległości na mapie do rzeczywistej odległości w terenie. Opanowanie obliczeń skali jest niezbędne na lekcjach geografii oraz przy planowaniu wędrówek z mapą papierową. Zobacz, jak przeliczać skalę liczbową na mianowaną i obliczać odległości.
Rodzaje skal:
- Skala liczbowa: Zapisywana w formacie np. 1 : 50 000 (oznacza to, że 1 cm na mapie odpowiada 50 000 cm w rzeczywistości).
- Skala mianowana: Zapisywana za pomocą jednostek miary, np. 1 cm – 500 m.
Krok 1: Przeliczanie skali liczbowej na mianowaną (Złota zasada skracania zer)
Aby łatwiej operować na skali, zamień centymetry na metry lub kilometry:
- Mamy skalę: 1 : 100 000 (czyli 1 cm to 100 000 cm).
- Zamiana na metry (skreśl 2 zera): 100 000 cm / 100 = 1000 m. Skala mianowana: 1 cm – 1000 m.
- Zamiana na kilometry (skreśl kolejne 3 zera – łącznie 5 zer): 100 000 cm / 100 000 = 1 km. Skala mianowana: 1 cm – 1 km.
Krok 2: Obliczanie odległości w terenie
Zmierzono odległość na mapie w skali 1:50 000 między dwoma punktami i wynosi ona 4 cm. Jaka to odległość w terenie?
- Zamień skalę na mianowaną: 1:50 000 -> 1 cm to 50 000 cm -> skreślamy 5 zer (przesuwamy przecinek o 5 miejsc w lewo) -> 1 cm to 0,5 km.
- Pomnóż odległość na mapie przez skalę mianowaną:
4 cm * 0,5 km = 2 km.
Rzeczywista odległość wynosi 2 kilometry.